Google is overal. Van je zoekopdrachten en e-mails tot je agenda, foto’s, navigatie en zelfs je telefoon — de kans is groot dat Google diep verweven is met je digitale leven. Maar steeds meer mensen vragen zich af: is dat wel verstandig? En belangrijker nog: kan het anders?
Het antwoord is ja. “Degooglen” — het stapsgewijs vervangen van Google-diensten door privacyvriendelijke alternatieven — is absoluut mogelijk. In dit artikel lees je hoe je dit aanpakt, welke alternatieven er zijn, en waar je rekening mee moet houden.
Waarom zou je willen degooglen?
Google verdient het grootste deel van zijn geld met advertenties. Om die zo effectief mogelijk te maken, verzamelt het bedrijf enorme hoeveelheden data over je zoekgedrag, locatie, e-mails, interesses en meer. Voor veel gebruikers voelt dit steeds ongemakkelijker.
Daarnaast spelen zorgen over privacy (Google weet meer over jou dan je zelf beseft), datasoevereiniteit (je gegevens staan op Amerikaanse servers), monopolisering (de afhankelijkheid van één bedrijf) en het feit dat Europese alternatieven vaak beter aansluiten bij de AVG/GDPR.
Stap 1: Begin met je zoekmachine
De makkelijkste eerste stap is je standaard zoekmachine wijzigen. Dit kost letterlijk twee minuten en heeft direct effect.
Europese alternatieven:
- Qwant (Frankrijk): Privacygerichte zoekmachine die geen tracking of profiling toepast.
- Ecosia (Duitsland): Plant bomen met zoekinkomsten, gebruikt Bing maar slaat geen gebruikersdata op.
- Search for Trees (Nederland): Plant ook bomen, 60% van de omzet gaat naar boomplantprojecten. Gebruikt Google als engine.
- Mojeek (VK): Bouwt een eigen zoekindex zonder gebruikersprofilering.
Tip: Stel je nieuwe zoekmachine in als standaard in al je browsers — zowel op desktop als mobiel.
Stap 2: Vervang Gmail
E-mail is persoonlijk. Toch scant Google je inbox voor advertentiedoeleinden. Gelukkig zijn er uitstekende Europese alternatieven met end-to-end encryptie.
Aanbevolen alternatieven:
- Proton Mail (Zwitserland): Versleutelde e-mailservice met extra tools zoals agenda en VPN.
- Tutanota (Duitsland): End-to-end versleutelde e-mail, zonder advertenties of trackers.
- Mailbox.org (Duitsland): Volledig e-mailplatform met cloud en groupware-functionaliteit.
Aanpak: Maak eerst een nieuw account aan en begin met het doorsturen van belangrijke e-mails. Werk daarna geleidelijk je registraties bij naar je nieuwe adres.
Stap 3: Weg van Google Drive
Je bestanden, foto’s en documenten hoeven niet op Google’s servers te staan. Er zijn sterke Europese alternatieven voor zowel cloudopslag als kantoorsoftware.
Alternatieven voor cloudopslag:
- Proton Drive (Zwitserland): Versleutelde cloud dienst, lijkend op Google Drive.
- Nextcloud (Duitsland): Zelf-gehoste cloudoplossing voor bestanden, samenwerking en meer.
- OVHcloud (Frankrijk): Grootste Europese cloudprovider met wereldwijde datacenters.
- Hetzner (Duitsland): Betaalbare en betrouwbare hosting en cloud-infrastructuur.
- Scaleway (Frankrijk): Cloudprovider met moderne tools voor ontwikkelaars en startups.
Alternatieven voor Google Docs:
- Proton Docs (Zwitserland): lijkt op Google Docs, maar versleuteld. Mist momenteel nog wel een Google Sheets alternatief
- LibreOffice: Open source Office-suite voor tekstverwerking, spreadsheets en presentaties.
- ONLYOFFICE (Letland): Krachtige kantoorsoftware, compatibel met Microsoft-bestanden.
Stap 4: Google Maps vervangen
Navigatie zonder Google is prima mogelijk dankzij open data-initiatieven en Europese apps.
- OpenStreetMap: Open data-kaart die gebruikt wordt in talloze apps en diensten.
- OsmAnd (Nederland): Navigatie-app met offline kaarten en privacygerichte functies.
- Komoot (Duitsland): Routeplanner voor wandelen, fietsen en mountainbiken.
Dit is vaak de lastigste stap, omdat het netwerk-effect hier het sterkst speelt. Toch zijn er gedecentraliseerde alternatieven die steeds populairder worden.
- PeerTube (Frankrijk): Gedecentraliseerd videoplatform met peer-to-peer technologie.
- Mastodon (Duitsland): Gedecentraliseerd sociaal netwerk, alternatief voor Twitter/X.
- Pixelfed (Duitsland): Instagram-alternatief binnen de fediverse.
Stap 6: De ultieme stap — je telefoon
Wil je écht degooglen? Dan is je Android-telefoon de grootste uitdaging, aangezien Android van Google is. Gelukkig zijn er Europese alternatieven voor Android.
- /e/OS (Frankrijk): Android-alternatief zonder Google, met eigen app store en cloud.
- Tails OS (Internationaal): Anoniem en veilig besturingssysteem op basis van Debian.
- Ubuntu (VK): Een van de populairste Linux-distributies voor desktop en servers.
Bonustip: Veilige communicatie
Vervang WhatsApp (Meta) en Google Meet door een privacyvriendelijk alternatief:
- Threema (Zwitserland): Berichtenapp zonder registratie of telefoonnummer.
- Wire (Zwitserland): Veilige samenwerkingstool met end-to-end encryptie.
- Element (VK): Open source berichtendienst gebaseerd op het Matrix-protocol.
- Jami (Frankrijk/Canada): Gedecentraliseerd alternatief voor Zoom en Skype.
Praktische tips voor het degooglen
Doe het stapsgewijs: Vervang niet alles tegelijk, maar pak één dienst per week of maand aan. Accepteer een overgangsperiode: Sommige diensten blijven tijdelijk parallel draaien. Betaal voor kwaliteit: Veel privacyvriendelijke diensten kosten geld — dat is juist het punt, want jij bent dan niet het product. Informeer je omgeving: Vertel vrienden en familie over je nieuwe e-mailadres of berichtenapp. Wees realistisch: 100% degooglen is lastig; 80% is al een enorme verbetering.
Conclusie
Volledig overstappen naar Google-vrije alternatieven is nog een uitdaging, maar het wordt elk jaar makkelijker. De Europese alternatieven worden steeds beter, en door ze te gebruiken stimuleer je niet alleen technologische innovatie binnen Europa, maar draag je ook bij aan een digitaal ecosysteem waarin gebruikers centraal staan — niet advertentie-inkomsten of gedragsanalyse.
Voor wie privacy en digitale autonomie belangrijk vindt, is degooglen meer dan een experiment: het is een investering in een eerlijkere digitale toekomst.
Bekijk meer Europese alternatieven.
Wil je meer van dit soort artikelen lezen? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
