Je maakt een factuur op en twijfelt even: schrijf je nu “dit factuur” of “deze factuur”? Het lijkt een kleine vraag, maar de verkeerde keuze valt op — zeker als je facturen verstuurt naar klanten of zakelijke contacten. In dit artikel leggen we precies uit wat grammaticaal correct is, waarom het soms verwarring oplevert en hoe je het voortaan altijd goed doet.
Het korte antwoord: “deze factuur” is correct
Laten we beginnen met de conclusie: het juiste gebruik is “deze factuur”. Het woord factuur is een de-woord (ook wel een mannelijk of vrouwelijk woord genoemd), en bij de-woorden gebruik je het aanwijzend voornaamwoord deze in plaats van dit.
Kort samengevat:
- Deze factuur ✅ — correct
- Dit factuur ❌ — incorrect
Toch is de verwarring begrijpelijk. Veel mensen twijfelen over de woordsoort van zakelijke termen als factuur, offerte en contract. Hieronder leggen we precies uit hoe je dat kunt bepalen.
De-woorden en het-woorden: het verschil
In het Nederlands heeft elk zelfstandig naamwoord een grammaticaal geslacht. Er zijn twee categorieën:
- De-woorden: zelfstandige naamwoorden met het lidwoord de (mannelijk of vrouwelijk)
- Het-woorden: zelfstandige naamwoorden met het lidwoord het (onzijdig)
Het woord factuur hoort bij de eerste categorie: je zegt de factuur, niet het factuur. En precies dat bepaalt welk aanwijzend voornaamwoord je gebruikt:
- Bij de-woorden gebruik je deze (enkelvoud) of die
- Bij het-woorden gebruik je dit (enkelvoud) of dat
Omdat factuur een de-woord is, geldt dus: deze factuur en die factuur — niet dit of dat.
Waarom twijfelen zoveel mensen?
De verwarring rondom “dit of deze factuur” is niet uniek. Er zijn een paar redenen waarom dit soort taalfouten zo vaak voorkomen:
1. Het Nederlands heeft geen consequent systeem
In tegenstelling tot bijvoorbeeld het Duits, waar je aan de uitgang van een woord soms kunt zien wat het geslacht is, is het in het Nederlands lang niet altijd logisch. Je moet het woordgeslacht vaak gewoon weten of opzoeken. Er zijn weliswaar handige vuistregels, maar uitzonderingen komen veel voor.
2. Invloed van dialect en spreektaal
In veel dialecten en in informele spreektaal worden dit en deze door elkaar gebruikt. Als je gewend bent om dit soort zinnen te horen zonder dat iemand je corrigeert, slijt het er vanzelf in — ook al is het grammaticaal niet correct.
3. Onzekerheid over zakelijke termen
Woorden als factuur, offerte en budget voelen voor veel mensen neutraal of zakelijk aan. Daardoor associëren ze ze soms onterecht met het-woorden. Maar zakelijk taalgebruik maakt een woord nog geen onzijdig woord.
Andere zakelijke termen: de- of het-woord?
Nu je weet hoe het zit met factuur, is het handig om ook een paar andere veelgebruikte zakelijke begrippen langs te lopen. Want ook daar gaan mensen regelmatig de mist in.
De offerte
Offerte is een de-woord. Je zegt dus: deze offerte, die offerte. Niet: dit offerte.
Het contract
Contract is een het-woord. Je zegt dus: dit contract, dat contract. Niet: deze contract.
De rekening
Rekening is een de-woord. Correct is dus: deze rekening, die rekening.
Het budget
Budget is een het-woord. Je gebruikt dus: dit budget, dat budget.
De bon
Bon is een de-woord. Dus: deze bon, die bon.
Zie je het patroon? De sleutel is altijd het lidwoord. Gebruik je de? Dan gebruik je deze of die. Gebruik je het? Dan gebruik je dit of dat.
Een handige truc om het te onthouden
Weet je niet zeker of een woord een de-woord of een het-woord is? Gebruik dan deze simpele test:
- Zet het woord in een zin met het aanwijzend voornaamwoord.
- Vraag jezelf af welk lidwoord je gebruikt: de of het?
- Kies dan het bijpassende voornaamwoord: deze/die of dit/dat.
Bijvoorbeeld: “de factuur” → de-woord → deze factuur.
Twijfel je nog steeds? Er zijn online woordenboeken en taaltools die het woordgeslacht voor je opzoeken. Het Van Dale woordenboek is hiervoor een betrouwbare bron.
Factuur in zinnen: zo gebruik je het correct
Ter illustratie een paar voorbeeldzinnen met het correcte gebruik van deze factuur:
- “Deze factuur dient binnen 30 dagen te worden voldaan.”
- “Kunt u bevestigen dat u deze factuur heeft ontvangen?”
- “Deze factuur heeft betrekking op de werkzaamheden van afgelopen maand.”
- “Ik stuur u deze factuur per e-mail toe.”
- “Heeft u vragen over deze factuur? Neem dan contact met ons op.”
Merk op dat al deze zinnen vloeiend en professioneel klinken — precies wat je wilt in zakelijke communicatie.
Meer taalvragen rondom facturen
Nu je weet dat “deze factuur” de juiste vorm is, ben je misschien ook benieuwd naar andere taalkundige kwesties rondom dit woord. Hoe schrijf je bijvoorbeeld het meervoud van factuur? Is dat facturen of iets anders? Dat lees je in ons artikel over het meervoud van factuur.
Taal en zakelijkheid: waarom het ertoe doet
Je denkt misschien: het is maar een klein woordje, toch? Maar taalfouten in zakelijke communicatie — en zeker op officiële documenten zoals facturen — kunnen een onprofessionele indruk wekken. Klanten en zakelijke partners letten hier soms bewust op, zelfs als ze het zelf niet altijd expliciet zeggen.
Zeker als je als ondernemer of zzp’er facturen verstuurt, wil je uitstralen dat je je zaken op orde hebt. Dat begint bij kleine details, zoals het correct gebruik van “deze factuur” in plaats van “dit factuur”.
Ben je net begonnen als ondernemer en wil je meer weten over de zakelijke kant? Dan is het ook slim om je te verdiepen in andere aspecten van het ondernemerschap, zoals de verzekeringen die je als ondernemer wel of niet nodig hebt. Want een goede basis, zowel taalkundig als zakelijk, maakt je professioneler.
Veelgemaakte taalfouten op facturen
Zolang we het toch hebben over taal op facturen, zijn er nog een paar andere fouten die regelmatig voorkomen in zakelijke documenten:
Fout 1: “Betreft” versus “betreft:”
Veel mensen schrijven “Betreft: factuur nummer 2024-001”. Dat mag, maar strikt genomen is het correcter om te schrijven: “Onderwerp: factuur nummer 2024-001”. Het woord betreft is een werkwoord (het betekent “heeft betrekking op”) en hoort in een zin, niet als losstaand kopje.
Fout 2: “Gaarne” en andere archaïsche woorden
Woorden als gaarne, uwer en dienaangaande klinken ouderwets en stijf. Moderne zakelijke communicatie is helder en direct. Schrijf gewoon “Wij verzoeken u…” in plaats van “Gaarne verzoeken wij u…”.
Fout 3: Inconsistente schrijfwijze van bedragen
Op facturen zie je regelmatig zowel “€ 150,00” als “€150,-” en “EUR 150”. Kies één stijl en gebruik die consequent door het hele document.
Fout 4: Dubbele spaties en inconsistente opmaak
Hoewel dit strikt genomen geen taalfout is, valt inconsistente opmaak direct op. Zorg voor een nette, uniforme lay-out op je facturen.
Conclusie: onthoud het eenvoudig
De vraag “dit of deze factuur?” heeft een duidelijk antwoord: het is altijd deze factuur. Het woord factuur is een de-woord, en bij de-woorden horen de aanwijzende voornaamwoorden deze en die. Gebruik je per ongeluk dit, dan is dat grammaticaal incorrect — ook al klinkt het voor sommige mensen misschien vertrouwd.
De handigste manier om dit soort fouten te voorkomen, is door jezelf altijd af te vragen welk lidwoord bij een woord hoort. Gebruik je de? Dan kies je voor deze of die. Gebruik je het? Dan is dit of dat de juiste keuze.
Met deze kennis in je achterhoofd stuur je voortaan facturen de deur uit die niet alleen financieel kloppen, maar ook taalkundig correct zijn. En dat is een detail dat jouw professionaliteit alleen maar versterkt.
Wil je meer van dit soort artikelen lezen? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
